DordtYart 2015
Dordrecht

 

 

Boerstra Engineering - Mechaniek/Mechanism DordtYart 2015

Website Boerstra Engineering:
www.boerstra-engineering.com

 

Bestaand werk getoond in Dordtyart/Existing work shown in Dordtyart: Batavier 2013

Over/About Batavier >>

Bestaand en nieuw werk.

Verschillende kunstenaars laten tijdens DordtYart 2015 een bestaand werk zien, en ontwikkelen ter plekke een nieuw werk.
Het Mechaniek/Mechanism DordtYart 2015 hierboven is het resultaat van de opdracht vanuit Dordtyart, met als aanleiding de locatie en de geschiedenis van de Biesboschhal in de havens van Dordrecht waarin DordtYart is gevestigd.

Het Mechaniek/Mechanism Dordtyart 2015 is het resultaat van een opdracht vanuit het Centrum voor Hedendaagse Kunst Dordtyart in Dordrecht, om werk te maken met als aanleiding de locatie en de geschiedenis van de Biesboschhal waarin Dordtyart is gevestigd.

The Mechaniek/Mechanism Dordtyart 2015 is the result of an assignment from Dortyart Centre for Contemporary Art in Dordrecht, to make a piece of art inspired by the history and location of the Biesboschhal where Dordtyart is based.


 


Inhoudelijke overwegingen:

Boerstra Engineering - Mechaniek/Mechanism DordtYart 2015

In de periode van mijn eerste bezoek aan DordtYart, was ik voor een andere opdracht te gast in een verzorgingstehuis waar grote moderne wandklokken hingen. Het verbaasde me nogal om mensen op het einde van hun leven zo met de tijd te confronteren. Het bracht me op het spoor van een onderzoek naar tijd, naar geschiedenis en naar de wereld van de mechanica om tijd te meten.
Vanaf de 16e eeuw zorgde het verlichtingsdenken voor een opeenvolging van ontwikkelingen die ons hebben gebracht op het punt waar we nu zijn: Een wereld die in een razend tempo doordendert met de ene na de andere verandering, en waarin bespiegeling en rust geen optie lijken.
Het verleden is bezaaid met eigenzinnige individuen die onderzoek deden binnen de opkomende disciplines van kunst en wetenschap, vaak vanuit beperkte mogelijkheden maar met een grote zucht naar kennis. De herkenning in dat persoonlijke ontdekken en de focus van de onderzoekers, heeft bij mij tot een romantisch beeld geleid over de wereld van het experiment uit het verleden.
Het tijdperk van de industriële omwenteling speelt in mijn leven al lange tijd een belangrijke rol. Als kind had ik een Duitse modelspoorbaan en speelde ik met Meccano en Fischertechnic, waarmee ik allerlei mechanieken en voertuigen maakte. Ik bouwde modelschepen, - vliegtuigen en vliegers, en ik las boeken over de ontstaansgeschiedenis van de luchtvaart. Terug kijken naar de tijd van mijn jeugd heeft me in de gejaagde wereld steeds op het spoor van mijn eigen fascinaties gehouden.
Nu merk ik dat technologische ontwikkelingen me hebben ingehaald. Ik gebruik alle moderne middelen om me te verplaatsen en te communiceren, maar het echte contact en het daadwerkelijk samenvallen met het 'nu' ontbreekt. Alles gaat snel en veel mensen lijken onbewust mee te draaien in het systeem. Met het doorleven van de geschiedenis door zelf dingen te bouwen, als het ware vanuit de eigen garage, als een 19e eeuwse luchtvaartpionier, of als 17e eeuwse ontwerper/uitvinder, kan ik mij uiteindelijk misschien verenigen met het nu.

Mijn praktische onderzoek naar tijd begon met oud speelgoed dat de industriële revolutie bezingt: Ik heb naast het kleine beetje Meccano dat ik nog had, een grote hoeveelheid aangeschaft via marktplaats. Mijn doel was om een werkend mechaniek te bouwen dat zich afwikkelt in de tijd, net als een horloge of opwindspeelgoed. Ik heb de binnenkant van een klok altijd fascinerender gevonden dan de buitenkant en na wat experimenten met de werking van het 'echappement' of 'escapement' met een 'foliot' of 'waagarm', een mechaniek dat de beweging afremt, en een bezoek aan het 18e eeuwse planetarium van Eise Eisinga in Franeker, begon het idee te ontstaan om traagheid als leidraad te nemen.
De Biesboschhal is een product van de industriële geschiedenis. In de hal stonden machines voor het fabriceren van onderdelen voor de scheepvaartindustrie. Ze werden aangedreven door een centrale as die met kettingen en banden de verschillende onderdelen van beweging voorzag. Een compleet systeem in een grote ruimte die lijkt te zijn opgetrokken uit Meccano. De bouten en moeren zijn vervangen door laswerk, maar de gelijkenis is onmiskenbaar.
Tegelijk met de mechanieken in Meccano ben ik tandwielen en onderdelen gaan bouwen van hout, gecombineerd met elementen uit de fietsindustrie. Een beetje van Da Vinci en Batavus. De manier van construeren heeft gelijkenissen met Meccano: Elk onderdeel is gemaakt uit losse onderdelen die demontabel en vervangbaar zijn. Het mechaniek komt als het ware tot stand vanuit de bouwdoos.
Het mechaniek in DordtYart bestaat uit een as van 4 meter die wordt aangedreven door de zwaartekracht met loden gewichten aan touwen en katrollen hangend aan de ribben van de hal. Vanuit de as worden verschillende onderdelen met een ketting aangedreven, elk met hun eigen functie: De houten arm met het echappement om de beweging van het systeem af te remmen, de waterbak met het schoepenrad als noodrem bij het op hol gaan van het systeem.
Tijdens de werkperiode ben ik gaan nadenken over wat mijn mechaniek in relatie tot de industrie zou moeten produceren. Om los te komen van de technische kant was er een element nodig dat de verbeelding op gang zou kunnen brengen en waarmee je zou kunnen ontsnappen aan de plek in de hal. Vanuit het perspectief van het bedrijf Boerstra Engineering heb ik mijn kunstenaarschap terug gebracht naar een rol die je in de werkelijkheid zou kunnen aantreffen. Een oplossingsgericht bedrijf met vakkennis en kunde. Het omzeilt de hermetische rol van 'de kunstenaar', het perspectief werkt relativerend maar creëert ook mogelijkheden voor andere invalshoeken. En dan weer binnen de context van de beeldende kunst zijn er mogelijkheden tot het creëren van een nieuwe vraag...

Ik was al een tijdje bezig met de verschillende krachten uit de natuurkunde en naast de zwaartekracht is magnetisme een mysterieuze kracht die in het natuurlijke gesteente Magnetiet voor het eerst werd aangetroffen.
Een experiment uit mijn jeugd kwam in mijn herinnering, waarbij ik een naald liet zweven tussen twee magneten uit een dynamo, en waarbij ik het gevoel had een perpetuum mobile te hebben uitgevonden. Het experiment krijgt in DordtYart een tweede kans om gezien te worden, in een door mens- en zwaartekracht aangedreven systeem.
Ik heb in het mechaniek een draaiende tafel met magnetisch gesteente opgenomen met daarboven een naald aan een draadje. Het leek me mooi om vanuit een groot gebaar met een heel kleine beweging aan het einde van het systeem de magie te laten ontstaan. De naald wordt aangetrokken en vastgehouden door een van de magnetische brokstukken, moet door de draaiende tafel op een bepaald moment loslaten, wordt opnieuw aangetrokken of afgestoten en na wat heen en weer te slingeren wordt een nieuwe positie ingenomen.

Arjen Boerstra, mei 2015


Pers:

http://www.onserfdeel.be/nl/blogs/detail/dordtyart-2015-locatiekunst-in-dordrecht

...Het meest tot de verbeelding spreekt wellicht een andere 'buitenkunstenaar', Arjen Boerstra. Deze uitvinder heeft zijn Batavier meegenomen, een zelfbouwcapsule, waarmee hij op het water kan dobberen, maar die 'net zo makkelijk' eroverheen zweeft, wanneer opgehangen aan een reusachtige vlieger. Boerstra houdt het midden tussen Leonardo da Vinci en Panamarenko, met dien verstande dat wat Boerstra bedenkt ook echt werkt. De spiegelbol bovenin de capsule biedt een bijzondere blik op de omgeving, een ongekend perspectief en is daarmee symbolisch voor de inslag van deze kunstenaar. Met de Batavier wil hij het fenomeen van het (typisch Nederlandse) inpolderen tegen het licht houden.

Met de visuele documentatie die hij aanlegt, maakt hij de invloed van aanpassingen aan een omgeving zichtbaar en gaat dan nog een stapje verder, want hij komt met een eigen inpolderingsplan. van de Waddenzee. Voor DordtYart meet hij zich opnieuw de identiteit aan van onderzoeker. Onder de noemer Boerstra Engineering bouwt hij aan een machine om tijd en ruimte te meten; doelstelling is het oneindige te ervaren in het kleine...

Frank van der Ploeg - Ons Erfdeel


Over DordtYart


DordtYart streeft er naar de sfeer te creëren van een bedrijvige werkgemeenschap, met kunstenaars uit het buitenland die er tijdelijk verblijven en kunstenaars uit Nederland die aan een opdracht werken. Een plek ook waar studenten en hun begeleiders gezamenlijke kunstprojecten uitvoeren en waar jongeren door ze in te zetten als assistenten van kunstenaars, publieksbegeleiders of in de aanwezige horecagelegenheid, een beroep leren uit te oefenen. Een gemeenschap waar een breed publiek en bewoners uit de omgeving op een bijzondere manier kunnen kennis maken met kunst en kunstenaars.

De artistiek inhoudelijke aanleiding voor een opdracht is de hal zelf en zijn geschiedenis. De locatie vraagt om werken met een grote fysieke zichtbare of anderszins nadrukkelijke – bijvoorbeeld akoestische - aanwezigheid. En de locatie vraagt om werken die refereren aan wat zich aan werkzaamheden in de hal heeft afgespeeld. Er werd daar iets gemaakt, geassembleerd, er werd gesleuteld, geboord, gehamerd, er werden geavanceerde technische middelen toegepast, maar niet zonder het vakmanschap van ouderwets handwerk. Daarnaast was de hal in zijn bloeitijd ook een netwerk van menselijke interacties en sociale processen. Er was het komen en gaan werknemers en leveranciers, specifieke geluiden, wassen en douchen na het werk, de bedrijfskantine.

Opdrachten worden gegeven binnen het scala van deze en dergelijke associaties met de locatie. Er worden geen thema’s per tentoonstellingsjaar vastgesteld. Het gaat steeds om een associatief verband van kunst en hal dat wordt gehanteerd voor de selectie van kunstenaars en dat, zo is de ervaring, door de bezoekers heel goed wordt begrepen en gewaardeerd. Techniek, het gebruiken van wetenschappelijke inzichten, de waarneming van licht en geluid, vakwerk en handwerk, de architectonische schoonheid van industrieel erfgoed, de insteekhaven, de kantine, scheepsbouw, de akoestiek, dat en nog veel meer kan aanleiding zijn voor een opdracht.

Dit gevoegd bij de voorkeur van de initiatiefnemers van DordtYart voor installatiekunst en sculptuur en gevoegd bij de voorwaarde om met bezoekers te kunnen communiceren, levert de criteria voor een uitnodiging voor een opdracht. De samenstellers van de halfjaarlijkse presentaties in DordtYart selecteren kunstenaars die in hun oeuvre blijk geven van belangstelling voor het hierboven omschreven spectrum van onderwerpen, en die in hun manier van werken kunnen voldoen aan de vereiste communicatieve vaardigheden. Daarnaast wil DordtYart enerzijds graag kunstenaars de kans geven werk te produceren dat binnen de beperking van het eigen atelier normaal gesproken moeilijk te realiseren is, en anderzijds de kans bieden nieuwe werkmethoden en vormen te onderzoeken als een reactie op de mogelijkheden van de hal.

www.dordtyart.nl

 

Bron Source: www.arjenboerstra.nl